İran’da üst mahkeme, zorunlu başörtüsü kuralına uymayarak internet üzerinden konser veren müzisyen Parastoo Ahmadi ile ekibine verilen 74 kırbaç cezasını duruşma düzenlemeden onadı. Kararla birlikte Ahmadi’ye yönelik iki yıllık mesleki yasak ve yurt dışına çıkış engeli de kesinleşti.
Konser Kaydına Açılan Soruşturma ve Hapis Dışı Yaptırımlar
Aralık 2024’te 29 yaşındaki Parastoo Ahmadi, YouTube platformundaki canlı yayınında kolsuz bir elbiseyle sahneye çıktı. Kadınların aleni müzik icra etmesini yasaklayan ve saç ile vücut hatlarının örtülmesini emreden kurallara karşın yayımlanan video, kısa sürede milyonlarca kullanıcıya ulaştı. Görüntülerin yayılması üzerine yargı makamları, yasal mevzuatın çiğnendiği gerekçesiyle adli süreç başlattı.
Kum kentindeki ceza mahkemesi, geçtiğimiz haziran ayında Ahmadi ile birlikte orkestra ve yapım kadrosundan 8 kişiyi kamu ahlakını zedelemekten mahkum etti. Hüküm doğrultusunda sanıklara 74’er kırbaç cezası verildi, ayrıca iki sene boyunca görsel-işitsel faaliyet icra etmeleri ve ülke dışına seyahat etmeleri yasaklandı.
Savunma Makamının İtirazı ve Hukuki Tepkiler
Avukatlar, yaptıkları temyiz başvurusunun cuma günü herhangi bir mahkeme oturumu açılmaksızın geri çevrildiğini duyurdu. Hukuk ekibinden bir temsilci BBC’ye yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
Avukat ayrıca kararın niteliğine ilişkin değerlendirmesini şu sözlerle aktardı:
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Sanat Dünyası ve İnsan Hakları Örgütlerinin Açıklamaları
Kararın kesinleşmesi geniş kitlelerin tepkisine neden oldu. Sürgündeki şarkıcı Googoosh, Instagram hesabından yaptığı paylaşımda şöyle yazdı:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Müzisyen Hüseyin Alizadeh dayanışma mesajında şunları belirtti:
“Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
Uluslararası Af Örgütü ise cezanın hukuki boyutuna vurgu yaparak şu tespitte bulundu:
“Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini”
Benzer bir ceza Ocak 2024’te başı açık fotoğrafını yayımlayan Kürt aktivist Roya Heshmati’ye de uygulanmıştı. Kürt hakları örgütü Hengaw’ın aktardığına göre Heshmati,
Tahran’daki savcılıkta kadın bir görevlinin zorla başını örttüğünü, ardından erkek bir görevlinin omzuna, sırtına, kalçasına ve bacaklarına kırbaçla vurduğunu
ifade etti.
Toplumsal Süreç ve Güncel Tablo
2022 senesinde 22 yaşındaki Kürt kadın Mahsa Amini’nin kılık kıyafet kurallarını ihlal ettiği iddiasıyla gözaltına alınmasının ardından yaşamını yitirmesi, ülke çapında protestoları tetiklemişti. Çok sayıda sivilin hayatını kaybettiği olaylardan bu yana birçok kadın kamusal alanda örtünmeyi reddederken, güvenlik birimleri iş yeri mühürleme ve gözaltı tedbirlerini sürdürüyor.
Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, İsrail ve ABD ile yaşanan askeri gerilim nedeniyle yetkililerin şu durumuna değindi:
“şu an için bu cepheye gerektiği kadar odaklanamadığını”
belirtti. Söz konusu bölgesel çatışma ortamı, İran güvenlik güçlerinin ekonomik temelli gösterileri sert biçimde bastırmasından kısa süre sonra devreye girmişti.
Yorumlar kapalı.